Google'ın Efsane Baş Bilim İnsanı Jeff Dean 27 Yıl Sonra Ayrıldı: Hedef Yapay Zeka ile Bilimi Otomatize Etmek

Google'ın AI Tarihi Bir Anda Şirketi Terk Etti

5 Ağustos 2026, yapay zeka tarihine geçecek bir gün oldu. Google'ın baş bilim insanı (Chief Scientist) Jeff Dean, şirkette 27 yılı geride bırakarak ayrıldığını duyurdu. Onunla birlikte Google'ın en kıdemli dört AI araştırmacısından biri olan Sanjay Ghemawat, Google DeepMind Araştırma Başkan Yardımcısı ve Gemini'nin teknik lideri Oriol Vinyals ve Google Brain'in kurucu ortaklarından Quoc Le de kapıyı kapattı.

Bu dört ismin ortak paydası olağanüstü: Dünyada en çok atıf alan üç AI araştırmacısından üçü ve dağıtık sistemler alanında en çok atıf alan iki isimden ikisi aynı anda Google'ı bıraktı. Yerine gittikleri yer ise hâlâ bağımsız bir startup aşamasında olan Discovery Loop.

Discovery Loop: Bilimi Otomatize Etme Vizyonu

Şirketin adı tesadüf değil. "Discovery Loop" — yani "Keşif Döngüsü" — bilimsel araştırmanın temel motoruna atıfta bulunuyor: hipotez üret → deney yap → sonucu değerlendir → yeni hipotez üret. Jeff Dean ve ekibinin iddiası şu: Bu döngüyü yapay zeka ile büyük ölçekte ve insanların gözünden kaçan hızda otomatize etmek mümkün.

Şirketin ilk odak noktası, makine öğrenmesi araştırması ve mühendisliğinin kendisini otomatize etmek. Başka bir deyişle, AI'ı kullanarak daha iyi AI üretmek. Orta vadede ise kapsam genişleyecek: donanım tasarımı, ilaç keşfi ve temiz enerji alanlarında benzer keşif döngüleri inşa etmek hedefleniyor.

Dean, X (eski Twitter) paylaşımında şunları söyledi: "Binlerce deneyi eş zamanlı olarak başlatıp yineleyebilen yüksek kapasiteli algoritmalar kullanarak, araştırma sürecini kısmen otomatize etmek ve yürütülebilecek deneylerin ölçeğini genişletmek istiyoruz."

Ekibin Ağırlığı: Neden Bu Kadar Önemli?

Jeff Dean ve ekibinin Google'daki mirası somut numaralarla ölçülüyor. Birlikte imzaladıkları projeler arasında şunlar var:

• Google Arama ve Google Translate — milyarlarca kullanıcının günlük hayatına dokunan altyapı
• Google File System, MapReduce, BigTable, Spanner — modern bulut bilişimin temelleri
• TensorFlow — dünya genelinde en yaygın kullanılan AI framework'ü
• AlphaFold — 200 milyon protein yapısını çözen ve biyoloji araştırmasını dönüştüren model
• AlphaCode, AlphaChip, AlphaStar — kod, donanım tasarımı ve oyun alanında çığır açan AI sistemleri
• Gemini — Google'ın hâlihazırda hizmet veren en gelişkin dil modeli
• Sequence-to-sequence modeller ve chain-of-thought akıl yürütme — modern büyük dil modellerinin iki temel taşı

Bu isimlerin birlikte bir startup kurması, teknoloji dünyasında bir "süper grup" formasyonuna benzetiliyor. Google ise bu ayrılığa soğukkanlı yaklaştı: Şirket, Discovery Loop'un kurucu yatırımcısı ve bulut ortağı olacak; üstelik ML sistemleri ve altyapısı üzerine ortak bir araştırma çerçevesi geliştirmek üzere anlaşma imzaladı.

Finansman: Kimler Arkasında?

Discovery Loop, bağımsız bir kamu yararı şirketi (public benefit corporation) olarak yapılandırıldı. Tohum turunun lider yatırımcıları Radical Ventures ve Khosla Ventures. Tur henüz kapanmamış olsa da değerleme kamuoyuyla paylaşılmadı. Google'ın hem yatırımcı hem de bulut ortağı konumunda yer alması ise alışılmadık bir ilişki yapısına işaret ediyor: eski çalışanların kurduğu bir şirkete kaynak aktarmak.

Aynı Günün Diğer Depremi: Demis Hassabis da Çekildi

Jeff Dean'in ayrılışı, aynı günün tek büyük haberi değildi. Google DeepMind'ın efsanevi kurucusu ve CEO'su Demis Hassabis de o gün günlük yönetimden çekildiğini duyurdu. Hassabis, DeepMind Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Alphabet'in Baş Bilim İnsanı rolüne geçerken, şirketin operasyonel liderliğini ODTÜ mezunu Türk mühendis Koray Kavukçuoğlu devraldı.

Tek bir günde hem Google'ın baş bilim insanı hem de Google DeepMind'ın CEO'su görevden ayrıldı. Teknoloji analistleri bu hamleyi, büyük şirketlerin "frontier AI" (sınır yapay zekası) alanındaki en yetenekli isimlerini startuplara kaptırmaya devam ettiğinin somut bir kanıtı olarak yorumluyor.